‘Lief museum, wat schrijf je me toch een gezellige brieven’

Het is 1964 en dichteres Ellen Warmond schrijft als medewerker van het Literatuurmuseum een brief aan columnist S. Carmiggelt, dan al een Bekende Nederlander dankzij zijn Kronkels die hij in Het Parool publiceert, waarin ze hem vraagt om zijn ‘handschriftcahiers’ voor een toekomstige tentoonstelling. Het is het begin van een vijftien jaar durende, sprankelende en geestige correspondentie, die zowel Warmond als Carmiggelt van een onverwachte kant laat zien.

Ellen Warmond, pseudoniem van Pietronella Cornelia van Yperen, publiceerde vele
dichtbundels, een verhalenbundel en een roman. In 1953 werd haar debuutbundel Proeftuin bekroond met de Reina Prinsen Geerligsprijs en ze geldt als een van de eerste experimentele vrouwelijke dichters in Nederland. Als Pietronella van Yperen was ze van 1955 tot 1982 verbonden aan het Literatuurmuseum. Ze werkt als directie-assistent mee aan diverse publicaties en tentoonstellingen over ander meer Anna Blaman, J. Slauerhoff en S. Vestdijk, waarbij haar werk vooral bestond uit het lezen en ontcijferen van handschriften, het beschrijven van literaire documenten en het schrijven van brieven.

Met haar flair, humor en schrijftalent wist Warmond de kantoorbrief tot een literair genre te verheffen, iets wat Carmiggelt zeer wist te waarderen. De twee werden penvrienden en schreven elkaar over van alles. Over hun moeizame omgang met de drank, over hun moeders, de oorlog, Nederlandse feestliederen zoals ‘Hoeperdepoep zat op de stoep’ en hun talent om in het verkeerde gezelschap de verkeerde opmerkingen te maken. In de brieven leren we de schrijvers persoonlijk kennen: hij mild, zij wat scherper, maar beiden met humor en een stevige dosis zelfspot. Ze laten zien hoe Carmiggelt materiaal voor zijn columns verzamelde, welke rol Warmond namens het museum speelde en hoe ze elkaar inspireerden. Maar vooral geven de vele roddels en anekdotes een interessant inkijkje in het soms vileine literaire en culturele leven uit die tijd.

De correspondentie is bewaard, en werd onlangs door Bertram Mourits, hoofd van de afdeling Collecties van het Literatuurmuseum, en Trudy van Wijk gebundeld in het boek Lief Museum. Benieuwd naar de brieven? Koop Lief Museum bij uw plaatselijke boekhandel en/of lees op Literatuurmuseum.nl het artikel dat Philip Huff
aan de briefwisseling wijdde.

Dit artikel komt uit de januari/februari editie van Boekenpost.

Jaarabonnement Boekenpost NU € 29,95
Het magazine Boekenpost brengt verrassende artikelen over al het moois uit de literaire wereld: literatuur en lectuur, recente uitgaven en klassiekers of verborgen parels van weleer, terecht bejubeld of onterecht in de vergetelheid geraakt. Het magazine staat vol achtergrondverhalen, interviews en volgt het laatste boekennieuws. Boekenpost verschijnt 6 keer per jaar. Bestel nu een los nummer (€ 7,75) of neem een jaarabonnement voor slechts € 29,95.